قهوه اما بدون کافئین
راهنمای جامع برای شناخت و لذتبردن از قهوه دیکَف
مقدمه
تا همین چند سال پیش، قهوه بدون کافئین (دیکَف) نزد بسیاری از قهوهدوستان چندان جدی گرفته نمیشد؛ طعمیاد های ضعیف و عطری کمجان که گاها یادآور کیفیت قهوههای فوری دستگاههای ادارات بود از جمله مشکلات اساسی مصرف کنندگان قهوههای دیکف بود. با پیشرفت فرآوری و برشتهکاری تصویر تازه ای از دیکَف در حال شکل گیری است.
فنجانی سرشار از طعم و رایحه، بیآنکه ضربان قلب شما را بالا ببرد. این مقاله مروری است بر تاریخچه، روشهای کافئینزدایی، فواید و فوتوفن دمآوری دیکَف برای آنها که میخواهند از نوشیدن یک فنجان قهوه در ساعات پایانی روز لذت ببرند و شب را آسوده بخوابند.
داستان دیکَف از آغاز تا امروز
نخستین دانههای قهوه بدون کافئین سال ۱۹۰۵ در بندر برمن آلمان متولد شدند؛ زمانی که لودویگ روزِلیوس بهطور اتفاقی دریافت میتواند با خیساندن دانهها در آب نمک و سپس عبور دادن آنها از یک حلال شیمیایی، کافئین را از دانه های قهوه جدا کند. روش او علارغم کارایی بالا سبب از میان رفتن طعم دانه های قهوه میشد. در دهه ۱۹۸۰، ظهور روش «سوئیسیِ واتر» با تکیه بر آب داغ و استفاده از فیلترِ ذغالی انقلابی در روش های کافئین زدایی پدید آورد که در نتیجه آن حذف ۹۹٪ کافئین، بدون افزودن مواد شیمیایی به دانه ها صورت میگرفت.
چگونه کافئین از دانه جدا میشود؟
۱. سوئیسی واتر؛ دانه خام را خیس میکنند تا ترکیبات محلول موجود در دانه ــ از جمله کافئین ــ آزاد شود؛ سپس محلول از بستری دارای فیلترِ ذغالی عبور میکند و کافئین در آن جا میماند.
۲. دیاکسید کربن فوقبحرانی؛ CO₂ در فشار و دمای بالا به درون سلولهای دانه نفوذ میکند و فقط کافئین را حل مینماید.
۳. اتیل استات؛ اسید بهدستآمده از ملاس نیشکر در تماس با دانه، کافئین را «میرباید» و طعمیادهایی عمدتا کاراملی از خود به جامیگذارد.
آیا دیکَف سالمتر است؟
از دید پزشکی، دیکَف برای کسانی که به هر دلیل به کافئین حساسیت دارند مانند بیماران قلبی، مادران باردار، یا افرادی با اختلال خواب مزیت های فراوانی دارد. پژوهشها نشان میدهد پلیفنولها و آنتیاکسیدانهای موجود در قهوه تا حد زیادی پس از کافئینزدایی دستنخورده میمانند. البته حجم سدیم در برخی نمونهها کمی بالاتر است؛ پس اگر رژیم کمنمک دارید، حتما به برچسب راهنمای موجود در پشت پاکت دقت کنید.
چگونه یک فنجان دیکَف عالی دم کنیم؟
- اندازه آسیاب را کمی ریزتر از حالت معمول نتظیم کنید، زیرا دانه دیکَف سختی متفاوتی دارد که باعث میشود فرایند عصاره گیری آرامتری رخ میدهد.
- درجه برشتهکاری متوسط بهترین بازه برای این دانه هاست چرا که به حفظ عطر مرکباتی و نتهای کاکائویی کمک میکند؛ برشتهسازی های تیره تر هم میتوانند تلخی خوشایند و بادی بالایی بسازند.
نکات خرید و نگهداری
- به تاریخ فرآوری نگاه کنید: دیکَف تازه، طعم میوهای و بافت خامهای بیشتری دارد.
- روش کافئینزدایی را بشناسید: اگر پاکبودن حلال برایتان مهم است، به دنبال برچسب Swiss Water یا CO₂ بگردید.
- بستهبندی وکیوم یا سوپاپدار: از تماس طولانی با اکسیژن جلوگیری میکند.
- نگهداری: قوطی دربسته در مکان خُنک و تاریک.
پرسشهای پرتکرار
آیا دیکَف کاملاً فاقد کافئین است؟
خیر؛ طبق استاندارد FDA آمریکا، دیکَف باید دستکم ۹۷٪ کافئین کمتری نسبت به قهوه های معمول داشته باشد. یعنی یک فنجان دیکَف حداکثر ۵–۷ میلیگرم کافئین دارد در برابر ۷۰–۱۱۰ میلیگرم فنجان معمولی.
طعم دیکَف چرا گاهی خاکی و کمرمق است؟
بسته به روش حلال و کیفیت اولیه دانه. انتخاب مزرعه ممتاز و برشتهکاری تخصصی این مشکل را رفع میکند.
کدام روش دمآوری برای دیکَف بهتر است؟
روشهای دمآوری نسل سومی از جمله استفاده از دمافزار های کِمِکس و V60 کمک فراوانی به برجسته شدن طعمیادهای لطیف این قهوه خواهد کرد. از دیگر سو اگر طعم قوی در قهوه را میپسندید میتوانید از پرس فرانسوی و اسپرسو که بادی بیشتری به فنجان قهوه شما میدهند استفاده کنید.
جمعبندی
دیکَفِ امروزی دیگر آن نوشیدنیِ کم جان قدیمی نیست که به اجبار در ساعات پایانی روز مصرف میشد؛ بلکه جریانی مستقل در دنیای قهوه موج سوم است. چه بهدنبال کاهش مصرف کافئین باشید، چه صرفاً کنجکاو طعمهای جدید، دیکَف میتواند فنجانی کامل از رایحه و مزه را برایتان به ارمغان آورد. ما در برشتهکاری ری با اضافه کردن یک لاین قهوه تک خاستگاه بدون کافئین تخصصی از کشور کلمبیا (Instrumental) تلاش کردیم تا با بهترین روش برشتهسازی و بستهبندی با شما در کشف این تجربه تازه همراه باشیم. قهوه Yellow Caturra موجود در این لاین یادآور طعمهای سیب سبز و ریواس است که آن را از سایر دانههای بدون کافئین متمایز میکند.